Intro I Principe I Procedure I Reglementen I Opvolging van de werken

Alle werken aan beschermde of op de bewaarlijst ingeschreven goederen waarvan de vrijwaringsprocedure afgehandeld is of nog lopende, zijn onderworpen aan de stedenbouwkundige vergunning.

De reglementerende tekst bepaalt dat het verboden is zonder voorafgaande schriftelijke vergunning van de gemachtigde ambtenaar een goed geheel of gedeeltelijk te restaureren, er opgravingen of onderzoekingen te doen, het te verplaatsen of het uitzicht ervan te wijzigen.

De gemachtigde ambtenaar levert in naam van de Regering een stedenbouwkundige vergunning af in de vorm van een unieke vergunning.

Deze stedenbouwkundige vergunning, ook geheten de unieke vergunning, behandelt zowel stedenbouwkundige problemen als erfgoedkundige.

De vergunningsaanvragen worden samengesteld door de aanvrager en zijn architect. Meestal gebeurt dit in overleg met de Directies Stedenbouw en Monumenten en Landschappen. Zij onderzoeken welke technieken voor de voorziene werken mogen worden gebruikt. Dankzij dit overleg kan de aanvrager een gefundeerd en volledig dossier indienen.

Deze procedure is niet louter administratief: tijdens de werken mag de bouwheer immers niet van het toegestane programma afwijken. Niet-conforme werken verliezen het recht op subsidiëring en kunnen worden stilgelegd.

Zodra het dossier compleet is, wordt het toegestuurd naar de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen. Na gunstig advies van de Commissie kan de procedure voortgezet worden. Bij een negatief advies moet de aanvrager wijzigingen aan zijn oorspronkelijke project aanbrengen. Ook dit gebeurt doorgaans in overleg met de Dienst. In sommige gevallen moet er een heel nieuw dossier worden opgemaakt.

Het volledige dossier wordt voorgelegd aan de gemachtigde ambtenaar bij Stedenbouw voor goedkeuring.

Als de werken voor subsidie in aanmerking komen, wordt het bedrag post per post berekend. De totale som wordt vastgesteld op basis van de bestekken van de aannemers of van de kostenramingen (in vaktermen de geraamde meetstaten genoemd) van de architect en de bouwheer, die bij het dossier worden gevoegd.

Om de procedure te versnellen is het voor de ontwerpers van een project soms interessant om bij de Dienst een principeaanvraag in te dienen opdat de Commissie zich van bij het begin van de opstelling van het dossier zou uitspreken over de restauratieopties. Zo kan worden voorkomen dat de definitieve plannen en de beschrijving van de werken achteraf nog moeten worden gewijzigd.
Voor instandhoudingswerken die men op korte termijn dient uit te voeren om het behoud van het gebouw te verzekeren, kan een noodprocedure worden gevraagd.

De aldus toegekende vergunning ontslaat de aanvrager geenszins van de plicht om ook de andere wettelijke vergunningen inzake stedenbouw, bescherming van het leefmilieu, enz. aan te vragen.